Flexibilisering van de arbeidsmarkt – aan de slag met de flexkracht!

Flexibilisering van de arbeidsmarkt – aan de slag met de flexkracht!

Ontwikkelingen van flexibele arbeid: een sectoraal perspectief CPB achtergrond document 17 november 2016

De visie van Wecreate op flexibilisering van de arbeidsmarkt en het rapport van CPB; geschreven door Marleen Wilms.

Het aantal werknemers dat een flexibel arbeidscontract heeft of werkzaam is als zzp-er, is de afgelopen jaren flink toegenomen. Betrof dit in 2003 nog 24% van de beroepsbevolking, in 2015 was dit 34%. Bedrijven breiden hun flexibele schil steeds meer uit, met een toename van het aantal flexibele werknemers en zzp-ers tot gevolg. Vanuit Wecreate Consulting werken we al jaren aan oplossingen op het terrein van werkzekerheid voor werkenden en werkzoekenden. Mede in dat kader werken we voor Stichting Opleiding en Ontwikkeling Flexbranche (STOOF), het O&O fonds voor de uitzendsector, dat bekend staat om haar visie en regie op het verbeteren van de arbeidsmarktpositie van flexkrachten.

Middels een DWSRA project en een ESF DI project willen we de flexkracht duurzaam inzetbaar maken en er toe bijdragen dat uitzendorganisaties en inleners voortdurend aandacht hebben voor de loopbaan van de flexkracht. Daarmee moet de werkzekerheid voor de flexkracht worden vergroot. Het Agentschap SZW heeft de aanvraag DWSRA al beschikt en voor ESF DI zijn we nog in afwachting. Via deze projecten gaan we actief aan de slag met deze groeiende flexibele schil.

Maar wat is nu de reden voor de sterke groei van flexkrachten? Welke factoren hebben daartoe geleid? Het recente rapport van het CPB ‘ontwikkeling van flexibele arbeid: een sectoraal perspectief’ geeft hier inzicht in. Het interessante is dat het CPB daarin conclusies trekt die tegen algemeen gedachtegoed ingaan.  Daarom hieronder een korte samenvatting van de meest relevante bevindingen.

Verschillen tussen sectoren en hun flexibele schil

Het CPB geeft in haar rapport kort inzicht in de onderlinge verschillen tussen sectoren. Het mag nauwelijks verbazing wekken dat het aandeel flexibele werknemers binnen sectoren als de horeca sector, verhuur sector en overige zakelijke dienstverlening duidelijk het grootst is. Als we specifiek kijken naar zzp-ers, dan is dit binnen de landbouw & visserij, cultuur sport en recreatie en de advisering & onderzoek het hoogst (boven 30%). Opvallend is dat het aantal zzp-ers binnen de ICT sector in 10 jaar is verdubbeld (2005 11%, 2015 22%). Er bestaat volgens het CPB geen helder verband tussen het aantal zzp-ers binnen een sector en het aantal flexibele werknemers.

Een toename van flexibele arbeid: de oorzaken

Het CPB geeft aan dat de toename van flexibele arbeid voor een groot deel verklaard kan worden door globalisering. Nationale economieën raken steeds verder verweven met elkaar. De wereldhandel neemt in zijn omvang steeds meer toe en productieprocessen kunnen steeds makkelijker worden uitbesteedt. Dit verhoogt de efficiëntie van de economie, maar ook de concurrentiedruk op de goederen en dienstenmarkt; productie-efficiëntie is steeds belangrijker om te kunnen omgaan met de internationale concurrentie. Dit vraagt om een aanpassingsvermogen in het personeelsbestand. Dit leidt tot het volgende verband: een toename in de openheid van sectoren leidt tot een toename in het aantal flexibele werknemers binnen de sector.

Vaak worden technologische innovaties ook als reden van flexibilisering genoemd. Technologische ontwikkelingen vragen om grotere wendbaarheid van ondernemingen, wat gepaard gaat met de vraag naar meer flexibele arbeid. Opvallend is dat het CPB juist een tegenovergesteld verband heeft gevonden: een stijging van de technologische ontwikkelingen leidt tot een afname van het aantal flexibele werknemers binnen de sector. Dit betekent dat technologische innovaties mogelijk gebaat zijn bij vaste contracten, omdat zij werkgevers dwingen te investeren in hun werknemers zodat zij voldoende ingewerkt zijn om nieuwe toepassingen van bestaande technologieën te ontwikkelen en daarmee om kunnen gaan.

Het CPB heeft ook geen verband gevonden tussen conjunctuur en het aantal flexibele werknemers. Een stijging van conjunctuur uit zich dus niet automatisch in een toenemende vraag naar flexibele werknemers. Hetzelfde geldt voor de onderhandelingspositie van de werkenden. Wanneer werkenden een sterke onderhandelingspositie hebben, is de verwachting dat zij makkelijker kunnen aansturen op een vast contract. Dit verband is echter niet gevonden.

Opvallend is dat bovengenoemde verbanden enkel gevonden zijn voor de flexibele werknemers; werknemers met een tijdelijk contract of een nul-uren contract. Voor zzp-ers is er geen enkel verband gevonden en de oorzaak voor het groeiende aantal zzp-ers blijft voor het CPB tot op heden gissen.

Kortom, niet alles is wat het lijkt! En de noodzaak van meer werkzekerheid voor deze steeds maar groter wordende groep flexkrachten, wordt alleen maar groter.

error: Content is protected !!